Masa Hesap

Anlatım bozuklukları: gereksiz sözcük, yanlış sözcük, çelişki

Cümlede aynı anlama gelen iki sözcük bir arada kullanılmaz (geri iade etmek → iade etmek), anlamca çelişen sözler yan yana gelmez (yaklaşık tam iki saat), sözcükler gerçek anlamıyla yerinde kullanılır (fiyatı pahalı → fiyatı yüksek), ortak öge eksik bırakılmaz (kitabı aldı ve okudu ✓; kitaba baktı ve okudu ✗).

Kural

Cümlede aynı anlama gelen iki sözcük bir arada kullanılmaz (geri iade etmek → iade etmek), anlamca çelişen sözler yan yana gelmez (yaklaşık tam iki saat), sözcükler gerçek anlamıyla yerinde kullanılır (fiyatı pahalı → fiyatı yüksek), ortak öge eksik bırakılmaz (kitabı aldı ve okudu ✓; kitaba baktı ve okudu ✗).

Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu

Nasıl ayırt edilir?

Cümledeki bir sözcüğü silince anlam değişmiyorsa gereksizdir. «Yaklaşık, tam, kesinlikle, belki» gibi kesinlik sözlerini yan yana getirmeyin. «Fiyat» ucuz/pahalı olmaz, yüksek/düşük olur; «ücret» ödenir, «fiyat» sorulur.

Yanlış → Doğru

YanlışÜrünü geri iade ettim.
DoğruÜrünü iade ettim.
YanlışToplantı yaklaşık tam iki saat sürdü.
DoğruToplantı yaklaşık iki saat sürdü.
YanlışFiyatı çok pahalı.
DoğruFiyatı çok yüksek.

Sık düşülen tuzaklar

«Herhalde kesin gelir» ile «az kalsın düşecektim» aynı türden değildir: ikincisi doğru bir deyimdir. Denetleyici anlatım bozukluğunu «anlaşılırlık» düzeltmesi olarak önerir; üslubunuz söz konusuysa özgünü koruyabilirsiniz.

Bunu bir daha yapmamak için: Silinince anlam değişmeyen sözcük, cümleye ağırlık değil yük katar.

Denetleyicide dene Örnek metin denetleyiciye yüklenir; metniniz saklanmaz.

Diğer yazım kuralları