Masa Hesap

Düzeltme işareti (şapka) ne zaman kullanılır?

Düzeltme işareti (^) yazılışları aynı, anlamları farklı sözcükleri ayırmak için (kâr–kar, hâlâ–hala, âdet–adet, âlem–alem) ve Arapça-Farsça kökenli sözcüklerde ince g, k, l ünsüzlerinden sonra gelen a ve u üzerinde (kâğıt, dükkân, hikâye, rüzgâr) kullanılır; nispet eki -î'yi belirtme ekinden ayırmak için de kullanılır (millî, ilmî).

Kural

Düzeltme işareti (^) yazılışları aynı, anlamları farklı sözcükleri ayırmak için (kâr–kar, hâlâ–hala, âdet–adet, âlem–alem) ve Arapça-Farsça kökenli sözcüklerde ince g, k, l ünsüzlerinden sonra gelen a ve u üzerinde (kâğıt, dükkân, hikâye, rüzgâr) kullanılır; nispet eki -î'yi belirtme ekinden ayırmak için de kullanılır (millî, ilmî).

Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu

Nasıl ayırt edilir?

Şapkasız yazıldığında başka bir sözcükle karışıyor mu (kar/kâr, hala/hâlâ)? Şapka koyun. «Kağıt, dükkan, hikaye» gibi sözcüklerde ince okunan k/g/l sonrası a: şapka koyun. Türkçe kökenli sözcüklere şapka gelmez.

Yanlış → Doğru

YanlışHala burada mısın?
DoğruHâlâ burada mısın? (hala = babanın kız kardeşi)
YanlışBu yıl kar etmedik.
DoğruBu yıl kâr etmedik.
YanlışHikaye çok güzeldi.
DoğruHikâye çok güzeldi.

Sık düşülen tuzaklar

«Şapka kaldırıldı» efsanesi yanlıştır; TDK kullanımını hiç kaldırmadı. Ancak «katil, alem, adet» gibi sözcüklerde şapka yalnızca anlam ayırmak gerekince konur.

Bunu bir daha yapmamak için: Şapka bir süs değil, anlam ayracıdır: karışma yoksa gereksiz, karışma varsa zorunlu.

Denetleyicide dene Örnek metin denetleyiciye yüklenir; metniniz saklanmaz.

Doğrusu hangisi?

YanlışDoğru
hala (henüz)hâlâ
kar (kazanç)kâr
hikayehikâye

40 çiftin tamamı →

Sık sorulanlar

Şapkalı a kaldırıldı mı?

Hayır. TDK düzeltme işaretini hiç kaldırmadı; yalnızca kullanım alanını daralttı. Anlam ayıran sözcüklerde (kâr/kar, hâlâ/hala, âdet/adet), ince k/g/l sonrası a ve u'da (kâğıt, dükkân, rüzgâr) ve nispet -î ekinde (millî) kullanımı sürer.

Hala mı hâlâ mı?

«Hâlâ» = henüz, daha («Hâlâ burada mısın?»). «Hala» = babanın kız kardeşi. İkisi farklı sözcüktür; şapka anlamı ayırır.

İlgili kurallar

Diğer yazım kuralları

Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu · Son güncelleme: 2026-09-21 · Sayfa elle yazılmıştır, çeviri değildir.