Ses olayları: yumuşama, ünlü düşmesi, ünsüz benzeşmesi

Kural

Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten sözcüklere ünlüyle başlayan ek gelince ünsüz yumuşar (kitap → kitabı, ağaç → ağacı); sert ünsüzle bitene sert ünsüzle başlayan ek gelir (kitap → kitapta, -de değil); bazı iki heceli organ ve akrabalık adlarında ünlü düşer (burun → burnu, oğul → oğlu).

Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu

Nasıl ayırt edilir?

Sözcük p/ç/t/k ile bitiyor ve ek ünlüyle başlıyorsa yumuşatın (b/c/d/ğ). Ek -de/-da, -ce/-ca, -gen/-gan ise ve sözcük f, s, t, k, ç, ş, h, p ile bitiyorsa ek sertleşir (-te/-ta, -çe/-ça, -ken/-kan). Tek heceli sözcüklerde yumuşama çoğu kez olmaz (at → atı, süt → sütü) — istisnalar: kap → kabı, yurt → yurdu.

Yanlış → Doğru

Sık düşülen tuzaklar

Özel adlarda yumuşama yazıya yansımaz: Zonguldak'a, Ahmet'i (okunuşta yumuşar, yazıda değil). Alıntı sözcüklerde de bazı istisnalar vardır: hukuk → hukuku, millet → milleti.

Denetleyicide dene Örnek metin denetleyiciye yüklenir; metniniz saklanmaz.

Doğrusu hangisi?

Yanlış	Doğru
kitapı	kitabı
kitapda	kitapta
burunu	burnu

40 çiftin tamamı →

Sık sorulanlar

Kitapı mı kitabı mı?

Kitabı. Sert ünsüzle (p, ç, t, k) biten sözcüklere ünlüyle başlayan ek gelince ünsüz yumuşar: kitap → kitabı, ağaç → ağacı, renk → rengi. Tek heceli sözcüklerde çoğu kez yumuşamaz: at → atı, süt → sütü.

Kitapta mı kitapda mı?

Kitapta. Sert ünsüzle biten sözcüğe -de/-da gelince ek de sertleşir: kitapta, sınıfta, ağaçta, sokakta. Aynı kural -ce/-ca (Türkçe, çocukça) için de geçerlidir.

İlgili kurallar

• De/da ayrı mı bitişik mi yazılır? — de/da bağlacı
• Ki ayrı mı bitişik mi yazılır? — ki bağlacı
• Mı/mi soru eki nasıl yazılır? — mı/mi soru eki

Diğer yazım kuralları

Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu · Son güncelleme: 2026-09-21 · Sayfa elle yazılmıştır, çeviri değildir.