Özne-yüklem uyumu ve zaman uyumu
İnsan olmayan çoğul özneler tekil yüklemle kullanılır (kuşlar uçtu, ağaçlar çiçek açtı); insan özneler çoğul yüklem alabilir (öğrenciler geldiler/geldi). «Ben ve sen» → biz, «sen ve o» → siz kişisinde çekimlenir. Sıralı ve bağlı cümlelerde zaman ve kişi ekleri birbirine uyar.
Kural
İnsan olmayan çoğul özneler tekil yüklemle kullanılır (kuşlar uçtu, ağaçlar çiçek açtı); insan özneler çoğul yüklem alabilir (öğrenciler geldiler/geldi). «Ben ve sen» → biz, «sen ve o» → siz kişisinde çekimlenir. Sıralı ve bağlı cümlelerde zaman ve kişi ekleri birbirine uyar.
Kaynak: TDK Yazım Kılavuzu
Nasıl ayırt edilir?
Özne insan mı? Değilse yüklemi tekil yapın. Birleşik özne varsa kapsayan kişiyi seçin (ben+sen=biz). Aynı cümlede -di ile başlayıp -yor ile bitmediğinizden emin olun.
Yanlış → Doğru
Sık düşülen tuzaklar
Saygı ifadesi için tekil kişiye çoğul yüklem kullanılabilir: «Müdür Bey geldiler.» Bu bir hata değil, üslup tercihidir.
Denetleyicide dene Örnek metin denetleyiciye yüklenir; metniniz saklanmaz.